Zadel, hoofdstel en rijlaarzen onderhouden
Leer is huid. Het heeft geleefd, het heeft poriën, en het gedraagt zich nog lang na het looien als huid: het neemt vocht op, staat het weer af, en wordt stijf als je het laat uitdrogen. Dat is de hele basis van lederonderhoud. Niet je leer laten glanzen, maar het zo soepel houden dat het nooit op het punt komt dat het barst.
Twee dingen doen dat werk, en ze moeten in de juiste volgorde gebeuren. Eerst reinigen, dan verzorgen. Reinigen haalt zweet, zand, vet en het stof weg dat bij elke beweging in de nerf schuurt. Verzorgen brengt de oliën terug die het reinigen er noodgedwongen uit haalt. Doe je maar één van de twee, dan sluit je vuil op in het leer of laat je het schoon maar langzaam uitdrogen.
Alles in deze collectie is gebouwd rond die twee stappen, en rond één bewuste keuze: wij maken geen leervet.
Eerst reinigen, dan verzorgen: waarom de volgorde uitmaakt
Elke reiniger die vet verwijdert, ontvet ook je leer. Dat is geen tekortkoming van het product, dat is precies wat reinigen doet. De fout is dat mensen daarna stoppen.
Reinigen opent daarnaast de poriën. Leer dat net gereinigd is en nog licht vochtig aanvoelt, neemt verzorging veel beter op dan leer met een maand stof erop. Verzorg je vuil leer, dan duw je het gruis naar binnen en sluit je het op tegen de vezels, waar het van binnenuit blijft schuren.
Dus: reinig, laat het leer terugkomen tot licht vochtig in plaats van nat, en verzorg het dan. Droog leer nooit op de verwarming of in de volle zon. Warmte trekt vocht veel sneller uit de vezelkern dan het aan het oppervlak verdampt, en juist dat verschil zorgt voor barsten langs vouwlijnen en de gaatjes van singelriemen.
De volledige werkwijze, inclusief stiksels, singelriemen en de onderkant van het zadel, staat in onze gids over zadels en hoofdstellen onderhouden.
Waarom wij geen leervet maken
Leervet is het traditionele antwoord en het is echt goed in één ding: leer er meteen verzorgd uit laten zien. Het legt een laag op het oppervlak, maakt de kleur dieper en sluit de poriën.
Dat sluiten van de poriën is het probleem. Leer moet kunnen ademen: vocht afstaan en weer opnemen als de omstandigheden veranderen. Een ingevet oppervlak stopt die uitwisseling. De buitenkant blijft glanzen terwijl de vezelkern vocht blijft verliezen en er niets meer bij kan komen. Tegen de tijd dat je aan de buitenkant ziet dat er iets mis is, is het uitdrogen al onomkeerbaar.
Het tweede probleem is praktisch. Vet geeft af. Het komt op je handen, je rijbroek en je zadeldek, en een ingevette zitting of ingevette teugel wordt glad, precies op het moment dat je dat niet wilt.
Onze aanpak is een vloeibare impregnatie die intrekt in plaats van een laag achterlaat: het voedt de vezel van binnenuit, houdt de poriën open, en droogt op tot een waterafstotende afwerking zonder iets op het oppervlak dat kan afgeven. Wil je de volledige vergelijking (zeep, olie, balsem, vet, en wat elk daarvan werkelijk doet), dan hebben we die uitgewerkt in zadelzeep, olie of vet: wat werkt op leer.
Welk product kies je?
- Leather Cleaner (250 ml). De eerste stap. Haalt zweet, zand en oude productresten weg zonder het leer uit te drogen. Gebruik hem met de borstel op leer met structuur en met de doek op glad leer.
- Leather Care (300 ml). De tweede stap. Een vloeibare impregnatie die intrekt en het leer soepel, ademend en waterafstotend achterlaat. Geen vette film, geen resten op je rijbroek.
- Leather Care Set. Beide producten met de doek en de borstel. Het makkelijkste startpunt als je een routine opbouwt.
- Cleaning Brush. Zacht genoeg voor leer met structuur, stevig genoeg om de reiniger in de nerf te werken waar een doek er alleen over glijdt.
- Microfibre Cloth (2 stuks). Eén doek voor reinigen, één voor verzorgen. Houd ze apart: een doek waar nog verzorging in zit, smeert die uit in plaats van dat hij vuil opneemt.
Hoe vaak moet je leer reinigen en verzorgen?
Er is geen vast interval, omdat het veel meer van zweet afhangt dan van tijd.
- Dagelijks gereden. Neem het hoofdstel en de singelstreek na elke rit af, reinig één keer per week grondig, en verzorg elke twee tot drie weken.
- Een paar keer per week gereden. Reinig elke twee weken, verzorg maandelijks.
- Wedstrijdharnachement, af en toe gebruikt. Reinig en verzorg voor en na elke wedstrijd, niet volgens de kalender.
- Opgeborgen voor het seizoen. Reinig grondig, verzorg goed, en bewaar het koel op een plek met luchtcirculatie. Nooit dicht in plastic.
Zweet weegt zwaarder dan al het bovenstaande. Het is zout en vocht samen, en dat is de snelste manier om oliën uit leer te trekken. Harnachement waarin gezweet is heeft dus zijn eigen schema, hoe recent je ook gereinigd hebt.
Veelgestelde vragen
Kan ik zadelzeep gebruiken, of is jullie Leather Cleaner beter?
Wij adviseren de Leather Cleaner. Zadelzeep maakt leer wel schoon, maar de meeste zadelzepen zijn op basis van glycerine, en glycerine trekt water aan en houdt het vast. Daardoor voelt leer na een routine van alleen zepen schoon én broos. De Leather Cleaner is watergebaseerd, haalt zweet en vuil weg zonder het leer uit te drogen, en laat geen resten achter waar de verzorging daarna niet meer doorheen komt. Gebruik je toch zadelzeep, spoel die dan goed af voordat je Leather Care aanbrengt. Meer hierover in glycerine en leer.
Wordt mijn leer donkerder van Leather Care?
Iets, bij de eerste keer, en het duidelijkst op licht en natuurlijk gelooid leer. Binnen een dag of twee trekt dat weg. Test bij nieuw of licht leer eerst op de onderkant van een singelriem of aan de rand van het zadelblad voordat je het hele zadel doet.
Is het veilig op de zitting en op de teugels?
Ja. Dat is precies waarom het geen vet is. Het droogt zonder film op het oppervlak, dus je grip blijft hetzelfde. Laat het volledig intrekken voordat je gaat rijden.
Mijn hoofdstel heeft schimmel gekregen. Is het nog te redden?
Meestal wel, als het leer zelf nog soepel is. Leg het op een geventileerde plek, haal de schimmel er droog af voordat je vocht toevoegt, en reinig en verzorg het daarna. De volledige werkwijze staat hier: schimmel van je hoofdstel verwijderen.
Het leer is al stijf en gebarsten. Is het te laat?
Barsten die tot in de vezelstructuur zitten herstellen niet meer. Geen enkel product doet dat. Stijfheid komt meestal wel terug, met een paar keer licht verzorgen over meerdere dagen in plaats van één keer dik. Breng je alles in één keer aan op droog leer, dan blijft het grootste deel op het oppervlak liggen. Bij een dragend onderdeel zoals een singelriem of een stijgleer moet je een barst als veiligheidskwestie behandelen en er een zadelmaker naar laten kijken.
Kan ik het gebruiken op rijlaarzen, chaps, suède en nubuck?
Op alle vier. Glad leer, suède en nubuck kunnen allemaal. Omdat de impregnatie in de vezel trekt in plaats van een film op het oppervlak te vormen, drukt het de vleug niet plat zoals wax of vet dat doet, en dat is normaal precies waarom die leersoorten worden afgeraden. Laarzen kreuken bij de enkel, waar het leer het meest beweegt, dus daar telt verzorging het zwaarst.
Kan ik bodylotion of huishoudelijke leerproducten gebruiken?
Nee. De huid van een paard heeft een andere pH dan die van ons, en huishoudelijke producten zijn gemaakt voor meubels die nooit zweten of bewegen. De onderbouwing staat in de pH van paardenhuid en waarom menselijke verzorgingsproducten schadelijk zijn.
Waar worden de producten gemaakt?
In Nederland, in kleine batches. We ontwikkelen ze zelf, en daarom kunnen we precies zeggen wat er wel en niet in zit.